Spacery po Gdansku





Sopockie wille i ich właściciele – Cukrownik i jego redaktor z kurortu

Odwiedzić Sopot – to dla niektórych znaczy postukać obcasami po sopockim molu i pokazać na Monciaku wyrzeźbione na siłowni ciało. Kto chce się do “eleganckiego” towarzystwa zaliczać, tego zwłaszcza w sezonie w tych okolicach zabraknąć nie może. – Dawnymi czasy jednak równie popularne kąpielisko, gdzie gromadzili się kuracjusze w strojach kąpielowych z epoki, znajdowało się u wylotu ulicy Poniatowskiego – opowiada Piotr Mazurek, przewodnik PTTK, który dziś zabiera nas po wędrówkę i po sopockiej plaży, i po zakamarkach sopockich uliczek.
Z dawnego kąpieliska do mola jest zaledwie kilkaset metrów. My jednak z plaży skręcamy prosto w ulicę Poniatowskiego. Pod nr 8 w nieco zaniedbanej i przyprószonej czasem willi mieści się Muzeum Miasta Sopotu.
- Właścicielem domu był Emst August Claaszen – mówi Piotr Mazurek. – Urodził się w 1853 roku w Gdańsku i zmarł w 1924 roku w Sopocie. W willi mieszkał z żoną i dwoma córkami: Ruth i Theodorą.
Claaszen był przemysłowcem, działającym m.in. w branży cukrowniczej. Kantory i biura swoich firm i przedstawicielstw miał w Gdańsku, ale często zmieniał ich adresy – najdłużej rezydował przy ulicy Ogarnej i na Targu Drzewnym. Równie często zmieniał adresy zamieszkania. Gdańskie apartamenty utrzymywał nawet po wybudowaniu sopockiej willi. Po 1900 roku Claaszen został agentem konsularnym USA na Prusy Wschodnie i tytuł konsula zachował do śmierci.
Drugi bohater naszego spaceru, przy którego domu zatrzymujemy się na dłużej, to Władysław Cieszyński. Ten polonijny działacz i redaktor polskiej “Gazety Gdańskiej” mieszkał przy ul. Haffnerstraße 6a. Zasłynął jako autor powieści w odcinkach “Nimfa sopocka”.
- Pisanie powieści przerwała śmierć Wacława Cieszyńskiego. W listopadzie 1939 roku wraz z innymi Polakami został rozstrzelany przez nazistów w piaśnickim lesie – wyjaśnia nasz przewodnik.
Dzisiejsza Haffnerstraße to ulica Sobieskiego. Na frontowej ścianie kamienicy znajdziemy tablicę poświęconą Władysławowi Cieszyńskiemu.
Marcin Tymiński

1. Dom przy ul. Sobieskiego 6a
To właśnie tu mieszkał Władysław Cieszyński. – Dzięki księdze adresowej wiemy, że w 1935 roku sąsiadami pana Cieszyńskiego byli m.in. właściciel jednego z banków Alex Dzięgielewski, rencista Ludwik Sattner a także wykładowca akademicki Ernst Schmidtke i pani Olga Hartmann.

2. Stara Gazownia
A to przemysłowy akcent naszego spaceru. Przy ul. Bitwy pod Płowcami 23/25 przez kilkadziesiąt lat mieściła się gazownia, która obsługiwała rejon Sopotu. Dokładnie naprzeciwko samej gazowni, w domu oznaczonym numerem 26, były służbowe mieszkania przeznaczone m.in dla dyrekcji zakładu. Gazownia działała jeszcze długi czas po wojnie. Ostatnie urządzenia wyłączono w niej zaledwie trzydzieści lat temu. Za gazownią ciągnęły się niegdyś pola irygacyjne. Po nich także nie ma już śladu.

3. Warsztat Bursztyniarski
Przy ul. Bitwy pod Płowcami 18, prawie bezpośrednio w sąsiedztwie gazowni, znajdował się jeden z bardziej znanych w kurorcie warsztatów bursztyniarskich.

4. Muzeum Miasta Sopotu
Placówka w dawnej willi Claaszena działa od 1 lutego 2001 roku. Sama willa posiada niemal wszystkie cechy charakterystyczne dla architektury, jaka dominowała w Sopocie na początku naszego wieku. – Ma więc i tarasy, i balkoniki, i wykusze oraz malowniczą bryłę i spadzisty dach – informuje przewodnik.
Mimo upływu czasu wnętrza willi i rozkład pomieszczeń zachowały się praktycznie w niezmienionym kształcie.

5. Kapielisko za ul. Poniatowskiego
To właśnie nasz najbardziej wiosenny akcent w czasie dzisiejszego spaceru. Ponieważ astronomiczna wiosna właśnie nadeszła, proponujemy na plażowy spacer udać się właśnie wejściem, przez które kuracjusze niegdyś udawali się, by zażyć słonecznego i wodnego relaksu. Prawdziwi miłośnicy obyczajów z przeszłości mogą ubrać się w pasiaste stroje kąpielowe rodem z XIX wieku. Mimo upływu lat, naszym zdaniem wciąż są najbardziej atrakcyjne. Przynajmniej na plaży.
- Astronomiczna wiosna już nadeszła, czas więc na sopocki spacer przez duże S – zaprasza Piotr Mazurek.