Spacery po Gdansku





Taki nasz mały pomorski Montmartre – Z przewodnikiem Piotrem Mazurkiem odwiedzamy Jelitkowo

Jelitkowo. Plaża. Najsłynniejsza chyba pierwszego stycznia każdego roku, w południe, gdy lodowatej kąpieli zażywają tu gdańskie morsy. Ale Jelitkowo to przede wszystkim kurort. A kiedyś rybacka osada. Taka jest ulica Bałtycka. Jedyna w swoim rodzaju. Szereg niziutkich domków z wielkimi, spadzistymi dachami i kwiatami na parapetach wielkich okien. Ktoś kiedyś powiedział, że to taki nasz gdański Montmartre. (Niektórzy mówią, że ten ktoś trochę przesadził…). Że moda dziś na takie pejzaże, nastroje. I, że chętnie urządzają tu swoje pracownie trójmiejscy malarze. Ale nigdy wcześniej artystom nie wpadło do głowy, by tworzyć właśnie tutaj. Swoją dzielnicę przed wiekami mieli na Starym Mieście.
Jelitkowo było dużym, znanym uzdrowiskiem już w XIX wieku. Ale pierwsze domy zdrojowe powstawały tu w wieku XVIII. Teren ten miał ponoć “jedyne w swoim rodzaju warunki atmosferyczne”, Specyficzny mikroklimat.
- Uzdrowisko budowali nie tylko gdańszczanie – mówi Piotr Mazurek, przewodnik PTTK po Gdańsku. – Przyjeżdżali tu bogaci ludzie z całej Europy, choćby z Hamburga, czy Berlina. A przybywali, by wykupić parcele na budowę ślicznych domów, wypoczynkowych. Ośrodek rozwijał się błyskawicznie! Z małej wioseczki rybackiej stał się oazą turystyki, do której przypływały statki wycieczkowe. Jelitkowo słynęło także z tego, że to tutaj stało kilka pokaźnych młynów. Były lokowane na Potoku Oliwskim i w innych równie malowniczych miejscach.
Jeden z ostatnich starych młynów spłonął w latach 80.

1. Kościół pw. Św. Apostołów Piotra i Pawła ( ul. Kapliczna )
Budowany siłami setek parafian na przełomie lat 70.i 80.
Nazywany ostoją “Solidarności”.

2. Jelitkowo Plaża- Punkt widokowy
Spokojne miejsce wypoczynku i nadmorskich spacerów. Plaża to, to co w Jelitkowie najpiękniejsze, co przyciąga. Poza tym nie matu obiektów historycznych, nie przebiegały w tym rejonie żadne działała wojenne. Stał tu kiedyś jedynie przepiękny przydrożny krzyż i kapliczka – mówi przewodnik. – Ale wszystko to zniknęło przy budowie drogi, jakieś 20 lat temu.

3. Restauracja “Parkowa”
Dawny Kurhaus, dom zdrojowy z XIX wieku. Lekka, drewniana budowla. Wiele takich stało w dawnym Gdańsku. Tak budowane były bardziej odporne na wilgoć. Do dziś zachowało się w Gdańsku kilka tych starych budowli, dawnych pensjonatów.

4. Dom z 1903 roku
Kraniec ulicy Bałtyckiej. Przed wojną główna “arteria” małej wioski rybackiej. Miejsce malownicze do dziś choć niektórzy kręcą nosem, że znają w Gdańsku piękniejsze tereny…