Spacery po Gdansku





Historie z peryferii – spacer po Nowym Porcie

Zapraszamy dziś na spacer po Nowym Porcie. To stara, nieco zapomnienia część Gdańska, w której odnajdziemy sporo śladów z przeszłości. Tu na Nabrzeżu Pięciu Gwizdków, w roku 1939 pancernik ‘Schleswig-Holstain’ . ostrzeliwał Westerplatte. Warto pospacerować po dzielnicy i przyjrzeć się starym domom, chociażby przy ul. Oliwskiej. Tam stoi piękna secesyjna kamienica, jakich w Gdańsku zostało już niewiele. Z nowego portu promem możemy przeprawić się na Westerplatte i do twierdzy Wisłoujście.

1. Zapomniana Karczma
Budynek dworskiej karczmy, nazywanej Balastwą, stoi przy ul. Starowiślnej 2. Nie figuruje w żadnym przewodniku po Gdańsku. Coraz bardziej popada w ruinę, mimo śladów zabezpieczających. To jeden z najstarszych zachowanych do dzisiaj obiektów w dzielnicy. Swoim kształtem przypomina podmiejską rezydencje patrycjuszy gdańskich. Warto zajrzeć do jej środka chociażby po to, żeby zobaczyć zabytkowe wklęsłe drzwi, niegdyś ozdobione witrażami.

2. Kotwica ze zbożem
Tuż obok karczmy znajduje się jeden z największych spichlerzy zbożowych miasta. Do czasów dzisiejszych przetrwały praktycznie nie naruszanym stanie. Nazywany był “Anker” (po niemiecku kotwic).Spichlerz cały czas działa. Z pobliskiego nadbrzeża roztacza się widok na twierdzę Wisłoujscie .

3. Kościół Niepokalanego Serca Maryi
Znajdziemy go na końcu ul. Oliwskiej, pod numerem 2. Poniemiecki Kościół pod wezwaniem Himmelsfahrt Marie. Dziś należy do ojców franciszkanów reformatów. W 1939 roku z wieży kościoła niemieccy żołnierze naprowadzali ogień na Westerplatte. Sama Budowla ma neogotycki charakter z kamienną podmurówką i częściowo kamiennym frontonem.

4. Latarnia morska
Do dzisiaj przetrwała w praktycznie niezmienionym stanie. Na jej szczycie brak tylko kuli czasu. Kiedyś punktualnie o godzinie 12 kulę spuszczano w duł po wysokim maszcie. Na ten znak na statkach nastawiano chronomometry. Ja również w 1939 roku obsadzili Niemcy gdy atakowali Westerplatte . Swoja funkcje latarnia przestała pełnić w latach 80, gdy wybudowana nową, w Porcie Północnym. Warto zwrócić uwagę na kamienną okładzinę u podstaw obiektu. To tzw. Boniowanie, oznacza ze została obłożona okładziną z piaskowca.

5. Westerplatte
Z wysokości latarni i pobliskiego Kapitanatu Portu roztacza się wspaniały widok na Westerplatte. Nad okolicą góruje zbudowany w 1966 roku 25-metrowy pomnik Obrońców Wybrzeża autorstwa prof. Eugeniusza Duszenki. Monument zbudowano z ponad dwustu kamiennych bloków. Waży 1125 ton. Samo Westerplatte jest również miejscem , które nie oparło się powojennej propagandzie. By wzmacniać efekt dramatycznej walki polskich żołnierzy z hitlerowcami, koszary, które po wrześniowych walkach znajdowały się w całkiem niezłym stanie, w roku 1946 wysadzono w powietrze. Gruzy możemy oglądać do dziś.